Çevrimiçi Terapi Yüz Yüze Terapi Kadar Etkili mi?

Terapi, gerekli eğitimlerini tamamlamış ruh sağlığı profesyonelleri eşliğinde duygularınızı, düşüncelerinizi, hayata bakış açınızı, kendiniz ve diğerleri ile ilgili inançlarınızı, tutumlarınızı, günlük yaşamda sizin bile farkına varmadığınız bilinçdışı inançlarınızı fark etmenizi sağlayan bir keşif süreci olarak tanımlanmaktadır. Ancak teknolojinin gelişmesiyle birlikte, özellikle de COVID-19 pandemisinin zorunlu kıldığı koşullarda, terapi hizmetleri de dijitalleşme sürecine uyum sağlamak durumunda kalmıştır. Bu uyum süreci, geçici bir çözüm olmaktan çıkmış; günümüzde kalıcı bir yer edinmeye başlamıştır.

Peki, bu yeni yöntem gerçekten etkili mi? Online terapi, yüz yüze terapi kadar başarılı olabilir mi?

Son yıllarda yapılan araştırmalar, çevrimiçi terapinin birçok durumda yüz yüze terapi kadar etkili olabileceğini göstermektedir. Fadipe ve arkadaşlarının (2023) çalışmaları, dijital ortamda gerçekleştirilen bilişsel davranışçı terapi’nin de depresyon yaşayan bireylerin yaşam kalitesini artırmada etkili olduğunu ortaya koymuştur.

Benzer şekilde, Chi ve arkadaşlarının (2022) COVID-19 döneminde yürüttükleri araştırmada, çevrimiçi psikoterapilerin depresyon, anksiyete ve stres düzeylerini anlamlı ölçüde azalttığı görülmüştür.

Bu veriler, çevrimiçi terapilerin sürdürülebilir ve etkili bir ruh sağlığı hizmeti biçimi olduğunu göstermektedir. Türkiye’de yapılan araştırmalar da bu bulgularla örtüşmektedir. Oktay ve arkadaşlarının (2021) yürüttüğü çalışmada, çevrimiçi terapi yöntemlerinin yalnızca yetişkinlerde değil, çocuklar, ergenler ve aileler üzerinde de olumlu etkiler yarattığı
görülmüştür. Bu, çevrimiçi terapinin farklı yaş gruplarına ve ihtiyaçlara uygun şekilde uyarlanabildiğini göstermiştir.

Çevrimiçi terapinin tercih edilmesinin diğer nedenleri arasında şunlar vardır: Ekonomik açıdan daha ulaşılır olması, coğrafi engelleri ortadan kaldırması, danışanlara zaman esnekliği sunması ve bireylerin kendi güvenli alanlarında terapiye katılabilmesi. Bu nedenler çevrimiçi terapiyi birçok kişi için cazip hale getirmiştir.

Tüm bu bulgulara bakıldığında, çevrimiçi terapinin etkili bir psikolojik destek aracı olduğu söylenebilir. Özellikle depresyon, anksiyete ve stres gibi yaygın ruhsal bozukluklarda gibi birçok konuda online terapi yüz yüze terapi kadar etkilidir. Aynı zamanda güvenilir, ulaşılabilir ve esnek bir alternatif sunmaktadır. Ancak her bireyin durumu farklı değerlendirilmelidir. Terapi biçimi seçilirken kişinin ihtiyacı, terapistin
yönlendirmesi ve erişim koşulları da göz önünde bulundurulmalıdır.

Yazar: Psikolog Rabia Akman

Kaynakça
Chi, X., Chen, S., Chen, Y., Chen, D., Yu, Q., Guo, T., … & Zou, L. (2022). Mental health interventions during the COVID-19 pandemic: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Journal of Affective Disorders, 307, 102–116. https://doi.org/10.1016/j.jad.2022.03.006

Fadipe, O., Patel, K., Williams, A., & Thomas, L. (2023). The effectiveness of internet-based cognitive behavioral therapy on depression: A systematic review. Internet Interventions, 31, https://doi.org/10.1016/j.invent.2023.100642

Oktay, H., Yılmaz, Z., & Demirtaş, A. (2021). Türkiye’de çevrimiçi psikolojik danışmanın etkililiği: Çocuk, ergen ve aileler üzerine bir değerlendirme. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 11(1), 45–60.